BDDK’ye göre 640 milyar liralık borç ödenemedi, bankaların takibine alındı. Gıda enflasyonuyla sofralar daralırken iktidar çareyi kart harcamalarında aslan payının sahibi marketlerden indirim “rica etmekte” buldu.
Halkın en yakıcı gündemi ekonomideki kötü gidişat, giderek derinleşen bir borç krizi yarattı. Yurttaş borçla temel ihtiyaçlarını karşılamaya mecbur kalırken ödeyememe sorunu da kördüğüm haline geldi. Sofralar borçla zor kurulurken artan bireysel kredi ve kredi kartı harcamalarında aslan payı market ve gıdanın oldu.
İHTİYAÇ KREDİSİ SÜREKLİ ARTIYOR
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), haftalık borç istatistiklerini açıkladı. Buna göre banka kredilerinin hacmi, 13 Şubat ile biten haftada 23 trilyon 916 milyar 26 milyon liraya yükseldi.
Yurttaşın ihtiyaçları için kullanmaya mecbur bırakıldığı tüketici kredilerinin tutarı, bir haftada 27 milyar 452 milyon lira artarak 3 trilyon 25 milyar 991 milyon liraya yükseldi.
Kredilerin 2 trilyon 276 milyar 117 milyon lirası ihtiyaç, 701 milyar 612 milyon lirası konut ve 48 milyar 262 milyon lirası taşıt için kullanıldı.
Kredi kartlarında da borç artışı benzer gerçekleşti. Bireysel kredi kartı borçları bir haftada 25 milyar 450 milyon lira artarak 2 trilyon 922 milyar 466 milyon liraya yükseldi.
Bireysel kredi kartı borçlarının 1 trilyon 91 milyar 94 milyon lirasını taksitli, 1 trilyon 831 milyar 371 milyon lirasını taksitsiz borçlar oluşturdu.
639,8 MİLYAR LİRA BORÇ TAKİPTE
Ödenemediği için bankaların takibine alınan borçlar da aynı haftada tam 6 milyar 216 milyon lira arttı. Takipteki borçlar 639 milyar 823 milyon liraya yükseldi. Tutarın 472 milyar 192 milyon lirasına bankalar tarafından özel karşılık ayrıldı.
Aynı haftada taksitli ticari kredilerin tutarı da 25 milyar 450 milyon lira artarak 3 trilyon 630 milyar 334 milyon lira oldu.
ASLAN PAYI MARKETİN OLDU
Bankalararası Kart Merkezi’nin (BKM) verilerine göre ülkede 1 milyon 284 bin kişi 2026’ya bireysel kredi borcunu, 1 milyon 625 bin kişi ise kredi kartı borcunu ödeyememiş olarak başladı.
Borçlar her hafta milyarlarca lira artarken ödeyememe krizi de büyüyor. BKM verilerine göre kredi kartları en çok market alışverişlerinde kullanılırken onu yemek ve çeşitli gıda harcamaları izledi.
İPA’nın Barometre araştırması da yurttaşın kredi kartı harcamalarının yüzde 64,1’i market alışverişine gittiğini ortaya koydu. Veriler kredi kartlarında aslan payının gıda ve market harcamalarında olduğunu gösterdi.
YOKLUKTA DÜNYA LİDERİ
Mutfak harcamalarını dahi karşılamaya yetmeyecek ücretlerle çalışan, alım gücü her gün eriyen ve borçluluğu bir geçim aracı olarak kullanmak zorunda bırakılan halkın en yakıcı gündemi ekonomi. Borçsuz sofra kurulamazken iktidarın daralan sofralara bulduğu “Ramazan süslemeli” çözüm, marketlerden indirim ricası oldu.
BAKANLIKTAN İNDİRİM ‘RİCASI’
Ticaret Bakanlığı indirim kampanyaları için gıda toptancı kuruluşları, yerel market yöneticileri, zincir marketlerin üst yönetimleri, sektör temsilcileri ve ilgili meslek odalarından indirim talep etti. Ekonomide kalıcı iyileşme sağlayamayan, gıda enflasyonunu dizginleyemeyen rejim ramazanı kağıt üzerinde rahat geçirecek. “Ticaret Bakanlığı indirim için marketlerden söz aldı” haberleri iktidara yakın medyada servis edilirken marketlerde “zam gelmeyecek” ürünler müjde gibi sıralandı. Gerçekte ise ülke, gıda fiyatlarındaki artışta rakipsiz lider konumda.
Yılın ilk enflasyon raporunda, para politikası için vurgulanan “Mart ve nisan ayı enflasyon verileri” için çalışmalar başladı. Mart ayının ramazanla denk gelmesiyle gıda fiyatlarındaki değişiklikler yakından takip edilecek.
Dünyada gıda enflasyonunda peş peşe liderliği kimseye bırakmayan ülkede erzak kolilerinin fiyatı da resmi gıda enflasyonu ile yarışıyor. Geçen yıl da mart ayına denk gelen ramazanla birlikte erzak kolileri, bu yıl daha az ürünle, daha pahalı satılıyor.
Zincir bir marketin, geçen yıl hazırladığı ve ayçiçek yağı, un, pirinç, puding gibi 13 kalem üründen oluşan erzak kolisi, raflarda Süper Ramazan Kolisi 1127 liradan yer almıştı. Aynı marketin bu yıl aynı isimle hazırladığı erzak kolisi, 21 kalem ürünle 1423 liradan satılmaya başlandı. Aynı erzak kolisinde enflasyon yüzde 30’a dayandı.
Dünyada sofrası en küçülen ülkelerden olan Türkiye’de gıda enflasyonu, OECD ülkeleri içinde açık ara birinci durumda.
TÜRKİYE OECD’YE FARK ATTI
OECD’ye göre üye ülkelerin yarısından fazlası gıda enflasyonunu yavaşlatmayı başarmışken Türkiye bu enflasyon türünde en yakın rakibine fark attı. Güncel OECD verilerine göre 2025’in Aralık ayında üye ülkelerde gıda enflasyonu ortalaması yüzde 3,9 oldu. Aynı ayda Türkiye’nin resmi gıda enflasyonu yüzde 28,3 olarak gerçekleşti. Türkiye’yi takip eden Estonya’da ise oran yüzde 5,6 olarak gerçekleşti. İkinci ile Türkiye arasındaki fark 22,7 puan olarak hesaplandı. Aynı ayda 3 ülkede negatif enflasyon görülürken en düşük artış da yüzde 1,4 ile Almanya’da hesaplandı. Öte yandan TÜİK, gıda enflasyonunu 2026 Ocak’ta da yüzde 31,6 olarak açıklamıştı.
Kaynak: Birgün
