Gaziantep’te bayramların ve özel günlerin tatlısı olan bilinen baklava, artan fiyatlar nedeniyle artık birçok vatandaş için ulaşılması zor bir ürüne dönüşüyor. Kilogram fiyatı 1000 liradan başlayıp 2000 liralara kadar çıkan baklava, tezgahlarda artık çoğu zaman dilimle satılıyor.
Son 4 yılda baklava fiyatlarındaki artış dikkat çekici boyutlara ulaştı. 2022 yılında yaklaşık 300–340 lira seviyesinde olan baklavanın kilogram fiyatı, 2023’te 500–600 lira bandına, 2024’te ise 800 lira ve üzerine çıktı. Bugün gelinen noktada fiyatlar yaklaşık 4 kat artmış durumda.
Alışkanlıklar Değişiyor
Kentte uzun yıllardır baklava satan Ömer Faruk Balcı’ya göre değişim yalnızca fiyatlarla sınırlı değil. Tüketim alışkanlıkları da köklü biçimde dönüşmüş durumda.
Artık genellikle turistlerin satın aldığını belirten baklavacı esnafı Ömer Faruk Balcı, “Bu Ramazan biraz sakin geçiyor. Genelde paket ile alım oluyor, kilogram oluyor, yarım kilo alınıyor. Artık öyle eskisi gibi tepsi kalmadı. Tepsi kiloya düştü, kilo yarıma düştü. Biz çocukken bayramlar hele Ramazanlar çok hareketli geçerdi. O zamanlar Ramazan’ın 15’i olurdu biz ful çalışırdık. Esnaflar personeline tatlı ikram ederdi. Bu şekilde Ramazanlar hareketli geçerdi ama artık eski Ramazan da kalmadı. Nedeni ise hayat şartları ağırlaştı, fiyatlar çok yüksek. Bütçeler artık yeterli gelmiyor. Müşteriler geliyor, paket alan alıyor alamayan dilim alıyor. Bir dilim baklava bir çay bir kahve… Onu çatalla yavaş yavaş yiyor. Bizim burada tek kişinin yediği tatlıyı tabiri caizse 4-5 kişiye veriyoruz. Ortalama baklavanın dilimi 50 TL. Şöbiyet 70, havuç dilimi 120, baklavanın kilosu ise 1000 TL’den başlıyor. 1300’e, 1500’e kadar çıkıyor.”
Maliyet Baskısı: Fıstık, Kira, İşçilik
Baklava üretiminde kullanılan temel girdilerdeki artış, fiyatların ana belirleyicisi olarak öne çıkıyor. Fıstık içi kilosunun 2500 liraya kadar çıktığını belirten Balcı, artan giderlerin esnafı zorladığını belirtiyor.
Balcı, “Maliyetler yükseldi. Kiralar çok yüksek, fıstık şu an 2500 lira civarında. Malzeme de hammadde pahalı, işçilik pahalı. Yani esnafın belini kıran işçilik ve kira. Ayrıca vergiler de çok yüksek gelmeye başladı. Artık vergiler de bizi yoruyor.” dedi.
“Ancak Ayda Bir Alınabilir”
Vatandaşlar ise fiyatların alım güçlerini aştığını söylüyor. Ne Haber’e konuşan vatandaşlar, baklavanın artık eskisi kadar ulaşılabilir olmadığını şu sözlerle dile getiriyor: “Baklava alamıyoruz çünkü çok pahalı gerek yok. Uygun olan fiyatlar da var biz orayı tercih ediyoruz. Muhakkak arada kalite farkı vardır fakat değişen bir şey yok. Bu sadece isim parası isimden dolayı oluyor. Aslında gastronomi şehri diye tanıttılar tanıttılar sonra bu pahalılık oldu. Yani normal düzeyde bir çalışan insan ayda bir kere ancak alabilir. Bu şartlarda alması zor.”
Gastronomi Şehrinde Erişim Sorunu
“Gastronomi şehri” olarak öne çıkan Gaziantep’te, kentin en önemli simgelerinden biri olan baklava, giderek daha az haneye giren bir tatlı haline geliyor.
Fiyatlardaki artışla birlikte baklava tezgahlarda varlığını sürdürse de, tüketim biçimi değişiyor; tepsiler küçülüyor, porsiyonlar daralıyor.
Bir zamanlar bayram hazırlıklarının vazgeçilmezi olan baklava, bugün aynı şehirde farklı anlamlar taşıyor: vitrinde kalan sadece turistlerin erişebileceği bir tatlı haline geliyor.
Video Linki: https://youtu.be/ctiYaF-rZpo
